Chấm giò cháo quẩy vào cà phê pha phin không ngon bằng cà phê pha vợt, đơn giản là bởi độ nóng của ly cà phê vợt đúng mức hơn cà phê phin.

Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Nhấc vợt lên để lấy nước cà phê đậm đặc, rót vào ấm nhôm để hâm nóng trên khay nước ấm

Có khi nào các bạn được hít hà hương thơm cà phê hoà quyện cùng mùi khói bếp củi, mở ra cả một không gian ký ức cà phê Sài Gòn chưa? Sài Gòn hiện chỉ còn một vài quán đang níu giữ nguồn hương cà phê vợt một thời của người dân đô thị.

Chúng tôi trở lại quán cà phê vợt nằm sâu trên đường Tân Phước, phía sau chợ Phó Cơ Điều (trước đây gọi là chợ Thiếc, quận 11). Ánh lửa từ bếp lò củi của quán đón chúng tôi trong buổi sáng mù mây mưa. Ấm nước pha cà phê chưa sôi, bàn ghế của quán nhỏ chưa bày, nhưng nụ cười của người chủ quán đã mở ra cùng cả không gian thị dân chân tình.

Ông chủ quán đang lui cui chuẩn bị pha siêu cà phê vợt đầu ngày, đồng hồ chỉ 6 giờ sáng. Nhìn chúng tôi, ông khoe, quán của ông lên báo mạng ở Mỹ. Chúng tôi ngạc nhiên với chuyện một quán cà phê vợt trong xóm nghèo, được giới truyền thông nhắc tới như một giá trị ký ức của Sài Gòn – Chợ Lớn.

Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Nhóm lửa nấu nước pha cà phê bằng củi
Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Cà phê cho vào vợt, sau đó châm nước sôi
Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Khuấy cà phê một lúc cho ngấm

Thật ra từ khi người Việt ghiền cà phê, các gia đình trung lưu công chức thường sắm vợt, mua lò xô để tự tay pha cà phê sáng trước khi đi đến công sở. Nhưng người lao động, tiểu thương thì lại ưa ra các quán đầu hẻm để thưởng thức ly cà phê vợt đầu ngày.

Thời trước khi có cái phin nhôm, vợt là cách duy nhất để chắt lọc dòng cà phê thơm phức. Bây giờ khi hương vị cà phê vợt gần như đã chết trong đại chúng uống cà phê, nhiều người trẻ hôm nay đã hỏi: “Nếu nói cà phê vợt ngon thì sao nó lại chết?”. Thật buồn khi trả lời câu hỏi này, bởi ai có đời sống từng trải đều biết, những thứ lỗi mốt thì phải chết, nhưng cà phê vợt với trọn vẹn vị ngon và vẻ đẹp trong nghệ thuật pha cà phê là chết oan nhất.

Cô nhà báo ngồi với tôi bên ly cà phê pha vợt nói: “Em cảm nhận có mùi khói bếp và mùi sương mai trong hương cà phê vợt.” Thật ra đâu chỉ riêng các mùi đó, mà trong từng ly cà phê vợt, có cả một cõi đậm đà hương vị các giá trị sống của từng cảnh đời thị dân.

Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Thời trước khi có cái phin nhôm, vợt là cách duy nhất để chắt lọc dòng cà phê thơm phức
Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Giò cháo quẩy chấm cà phê vợt một thời rất phổ biến ở Sài Gòn
Vô hẻm Sài Gòn, uống cà phê vợt chấm giò cháo quẩy
Chủ quán, ông Thanh, người gốc Quảng Đông đến Sài Gòn từ lúc 5 tuổi

Trước khi đến quán, cô đã mua vài cái bánh giò cháo quẩy. Cô muốn thưởng thức hương vị của bánh giò quẩy chấm cà phê vợt một thời rất phổ biến ở Sài Gòn. Bánh mềm, thơm phức, cà phê nóng, thoảng mùi khói bếp, béo, ngọt quyện với nhau tạo ra vị ngon thật hoàn hảo. Chấm giò cháo quẩy vào cà phê pha phin không ngon bằng cà phê pha vợt, đơn giản là bởi độ nóng của ly cà phê vợt đúng mức hơn cà phê phin.

Ngày nay, gần như hầu hết người Sài Gòn vào quán đều kêu cà phê đá và không có gì khó hiểu khi họ cần cà phê phin pha đậm và lãng quên cà phê vợt với phong cách uống cà phê nóng chấm giò cháo quẩy, bánh mì, bánh tây… điểm tâm mỗi đầu ngày.

  • Tiệm cà phê vợt đã ngừng bán trong chợ Thiếc, quận 11 từ cuối năm 2017