Như đóa hoa đào chịu đựng cái lạnh thấu xương của bốn tháng mùa đông để rồi khoe sắc rực rỡ trong những ngày xuân, niềm tự tin chỉ trở nên mạnh mẽ nhất khi ta đương đầu và vượt qua được khó khăn.

Khám phá Nhật Bản – Kỳ 2: 'Một phen xương buốt giá'

Ở Nhật Bản, trước thời Heian (794 – 1185), nhắc đến “hoa” lập tức nhiều người sẽ nghĩ ngay đến hoa mai. Dẫu bị ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Hoa trong một thời gian dài, xã hội hiện đại Nhật Bản vẫn yêu mến hoa anh đào hơn là hoa mai.

Có nhận định cho rằng, là bởi sắc anh đào phớt hồng, điềm đạm, chừng mực nên dễ đi vào tâm thức, lối suy nghĩ của người Nhật hơn là sự rành mạch mang hơi hướng xung đột trong sắc thái hoa mai. Đây đồng thời cũng là nét tương đồng giữa hoa anh đào và tính cách người Nhật.

Hoa anh đào từ khi nở cho đến lúc tàn chỉ vỏn vẹn trong vòng 1 tuần. Sau thời điểm hoa đạt đến độ rực rỡ nhất cũng là lúc hoa lặng lẽ lìa cành. Với người Nhật Bản, bóng dáng hoa anh đào cả sự đẹp đẽ lẫn sự hữu hạn của đời người.

Khám phá Nhật Bản – Kỳ 2: 'Một phen xương buốt giá' Khám phá Nhật Bản – Kỳ 2: 'Một phen xương buốt giá'

Tình cờ đọc quyển “Làm Như Chơi” (tác giả Minh Niệm, Saigon Books phát hành) trong những ngày đầu năm 2017, tôi chợt chú ý chủ đề “Cần ‘một phen xương buốt giá'” nằm ở trang 92. Xin được trích dẫn lại ở đây:

Bất thị nhất phiên hàn triệt cốt
Tranh đắt mai hoa phốc tỷ hương.
(Thiền sư Hoàng Bá)

Tạm dịch:
“Chẳng trải một phen xương buốt giá
Hoa mai đâu dễ ngát mùi hương.

Hoa mai và hoa đào luôn là biểu tượng cho sự rực rỡ và mạnh mẽ nên được xem là chúa của các loài hoa khi xuân về. Nhưng để có được hương sắc đặc biệt như vậy chúng phải chịu đựng cái lạnh thấu xương của bốn tháng mùa đông. Nếu ta cưng hay thấy xót, đem mai đào để vào nhà cho ấm thì chắc chắn sẽ không có hoa, không có cơ hội để chúng dâng tặng cho đời những tác phẩm tuyệt hảo.

Lạnh giá là điều kiện cần của mai và đào. Còn ta, điều kiện cần là thuận lợi hay khó khăn? Tới giờ này ta vẫn chưa chạm được hoài bão, mà nói chi xa xôi: ngay cả những dự tính nằm trong tầm tay mà ta vẫn trầy trật mãi, thì có lẽ do dư thừa thuận lợi mà lại thiếu khó khăn. Đúng hơn là ta đang cần một cú hích, một nghịch cảnh đủ lớn, mới có thể bật ra tố chất kiên cường trong ta.

Rất nhiều người nhận thấy đạt được thành công quá sớm sẽ khiến mình dính mắc vào sự tự mãn, hưởng thụ, rồi đồng nhất toàn bộ khả năng mình với những thứ đó, nên họ chấp nhận tạm buông để dồn hết năng lực cho công cuộc khai quật những tố chất quý giá bên trong – những thứ có thể là quan trọng hàng đầu mà sau này sẽ không còn đủ sức và cơ hội để mời dậy. Họ biết đó là quyết định rất khó, làm được lại càng khó hơn, không mấy ai đồng tình, nhưng họ tin những thứ thực sự giá trị chỉ có được từ những cuộc vật lộn với gian nan thử thách.” (hết trích)

Khám phá Nhật Bản – Kỳ 2: 'Một phen xương buốt giá'

Như đóa hoa đào chịu đựng cái lạnh thấu xương của bốn tháng mùa đông để rồi khoe sắc rực rỡ trong những ngày xuân, niềm tự tin chỉ trở nên mạnh mẽ nhất khi ta đương đầu và vượt qua được khó khăn. Đồng thời nó cũng mau chóng yếu đi khi ta chuyển sang hưởng thụ những nỗ lực của mình.

Chính những nỗ lực cá nhân, chứ không phải sự khổ luyện qua trường lớp, mới là yếu tố quyết định sự thành công.

Cảm tác trong mùa hoa anh đào 2014, một năm đáng nhớ.